Kiriş Ayarları komutuyla betonarme kirişin boyut, çizim, yerleşim, materyal seçimi, statik materyal gibi ayarlarına ulaşılır.

Betonarme Kiriş Ayarları Komutunun Yeri

Kiriş komutu çalıştıktan sonra ekrana gelen Kiriş yardımcı toolbarından ulaşabilirsiniz.

Ayrıca ribbon menüde Betonarme sekmesi Betonarme başlığı altından da ulaşabilirsiniz.

Genel Ayarlar Sekmesi

Özelllikler

Kiriş Adı

Kiriş numarası görünür ve değiştirilebilir. Kiriş oluşturulduğunda burada yazan isim görünür ve her yeni kirişte numara bir artar. K01, K02, K03 vb.

Genişlik/Yükseklik

Kirişin genişliği ve yüksekliği bu kutucuklarda belirlenir.

Kot/Sağ uç kotu

Kot ve sağ uç kot parametreleri kirişin kat planında yerleşeceği yüksekliği belirlemek için kullanılır. Kot değeri kirişi tamamının kotunu belirlerken sağ uç kotu kirişin sadece sağ uç düğüm noktasının kotunu belirler. Bu kutucuklara birbirinden farklı değerler girilerek Z düzleminde eğimli kirişler tanımlanabilir. Kot değeri sıfır olan kirişler kat tavanında olacak şekilde modellenir. Eksi değer verilerek ara sahanlık kirişi gibi kirişler çizilebilir. Art değer verilerek ters kiriş gibi kirişler tanımlanabilir.

Aktif Tarama

Kiriş için geçerli olan tarama tipidir. Tarama üzerine tıklandığında Tarama Ayarları diyalogu açılır. Bu diyalogdaki tarama tablosundan tarama tipi seçiniz.

Renk

Kiriş kenar çizgilerinin rengidir. Farenin sol tuşu ile tıklanıp tuş basılı tutularak açılan renk paleti üzerinde seçim yapılır.

Çizgi Tipi

Planda kirişi oluşturan çizginin çizgi tipi seçilir. Kutucukların sağındaki aşağı ok butonları tıklandığında çizgi tipleri listesi açılır. Bu listeden istenen çizgi tipi farenin sol tuşu ile tıklanarak seçilir.

Kaçıklık

Kirişin nereden tanımlı olacağını belirleyen seçeneklerdir. Kirişin iki ucundaki düğüm noktalarını birleştiren sanal kiriş aksı, bakış yönüne göre kirişin üst kenarı ile çakışacaksa üst, alt kenarı ile çakışacaksa alt, kirişin tam ortasından geçecekse orta seçeneği işaretlenir. Sanal kiriş aksı başka bir hattan geçecekse Tanımlı seçeneği işaretlenir ve alttaki veri giriş kutucuğuna, kiriş üst kenarına göre mesafe  girilir. Verilen mesafe kiriş kalınlığından fazla olmamalıdır. Üst, alt ve orta kaçıklık değerleri veri girişi esnasında kiriş ilk düğüm noktası belirlendikten sonra klavyeden space tuşuna basarakta ayarlanabilir.

Materyal

Kirişin yüzeylerinde kullanılacak materyal listeden seçilir. Yüzeyler seçilen materyal ile kaplanır ve renderlarda bu şekilde görüntülenir.
Gerçek doku uzunluğuna doku uzunluğu girilir. Örneğin; 1 girilirse seçilen materyal dokusu genişliği 1 metre olarak alınır ve ilgili duvarlar üzerine kaplanır.
Açıya, dokunun açısı girilir.
U ve V öteleme ile dokunun x ve y düzlemindeki hareket değeri girilir.
U ve V aynalama ile dokunun y ve x düzlemine göre simetrisi alınır.
Tek materyal seçeneği işaretlenerek, kirişin tüm yüzeylerinde, “Ön materyal” ‘de seçilen materyal kullanılır.

Eğri kiriş/Nokta sayısı

Eğrisel kirişin çizim hassasiyetini belirler. Nokta sayısı arttıkça eğrisel kiriş daha eğrisel oluşur. Tek parça açılı kiriş oluşturmak için eğri kiriş nokta sayısı 1 girilerek tanımlama yapılabilir.

Yazılar Sekmesi

Özellikler

İsim X/ İsim Y

Kiriş Adı yazısının kiriş sol üst köşesine göre X ve Y koordinatları girilir. Yazı X değeri pozitif girilirse isim yazısı sola, negatif olursa sağa kayar. Yazı Y değeri pozitif olursa isim yazısı yukarıya, negatif olursa aşağıya kayar.

Boyut X/Boyut Y

Kiriş Boyut yazısının kiriş sağ üst köşesine göre X ve Y koordinatları girilir. Boyut X değeri pozitif olursa boyut yazısı sola, negatif olursa sağa kayar. Boyut Y değeri pozitif olursa boyut yazısı yukarıya, negatif olursa aşağıya kayar.

İsim ve boyut birlikte

İşaretlenirse kiriş ad ve boyutu birlikte yazılır. İşaretlenmezse kiriş adı ve kiriş boyutu diyalogda işaretlenen yerlerinde yazılır.

İsim ve boyut birlikte

İsim ve boyut birlikte seçeneği işaretli iken kiriş isminin ve boyutunun kirişe göre yazılacağı konumu diyalogtaki şekle göre belirleyiniz.

Program kiriş oluşturulduğunda seçilen konuma göre ismi yerleştirecektir.

İsim ve boyut ayrı

İsim ve boyut birlikte seçeneği işaretli değil iken kiriş isminin ve boyutunun kirişe göre yazılacağı konumu diyalogtaki şekle göre belirleyiniz.

Program kiriş oluşturulduğunda seçilen konuma göre ismi yerleştirecektir.

Ad Yazısı Yükseklik, Renk ve Yazı tipi

Kiriş adı yazısının yüksekliği girilir. Renk kutusu farenin sol tuşu tıklanıp açılan renk paletinden seçilir.

Hemen alttaki yazı butonu tıklanırsa, Yazı Tipi Ayarları diyalogu açılır. Bu diyalogdan Kiriş Ad Yazısı, yazı tipi ayarlanır.

Boyut Yazısı Yükseklik, Renk ve Yazı tipi

Kiriş boyut yazısının yüksekliği girilir. Renk kutusu farenin sol tuşu tıklanıp açılan renk paletinden seçilir.

Hemen alttaki buton tıklanırsa, Yazı Tipi Ayarları diyalogu açılır. Bu diyalogdan Kiriş Boyut Yazısı, yazı tipi ayarlanır.

Statik Betonarme Sekmesi

Özellikler

Statik Materyal

Kiriş elemanında kullanılacak statik materyali listeden seçin. Statik materyal betonarme elemanı olarak Yapı Ağacında Materyaller altında tanımlanabilir.

Tanımlı kesit parametreleri

Elemanın kesit ve geometrik özellikleri otomatik belirlenir ve bunlar yönetmeliklere uygun değerlerdir. Bununla birlikte eleman kesit özelliklerini değiştirmek isterseniz bu satırı işaretleyiniz ve ilgili değerleri programa veriniz. Program sıfır bırakılan değerleri otomatik olarak hesaplar, sıfırdan farklı girişleri, girilen değer kadar kabul eder.

2 aksı atalet momenti

Eleman minör atalet momentidir. I=b3h/12
Örneğin 50/25 dikdörtgen bir kolonda 2 aksı atalet momenti 25.25.25.50 /12 = 65104 cm4 olarak hesaplanır.

3 aksı atalet momenti

Eleman majör atalet momentidir. I=bh3/12 Örneğin 50/25 dikdörtgen bir kolonda 3 aksı atalet momenti 50.50.50.25 /12=  260416 cm4 olarak hesaplanır.

Burulma atalet momenti

Eleman burulma rijitliğini tanımlayan atalet momentidir.

En kesit alanı

Elemanın kesit alan değeridir. Örneğin 50/25 dikdörtgen bir kolonda elemanın en kesit alanı 50.25=1250 cm2’dir.

2 yönünde kesme alanı

Eleman minör yöndeki kesme alanıdır. Kesme alanı= 5/6 . b . d Örneğin 50/25 dikdörtgen bir kolonda 5/6.50.25 = 1041cm2’dir

2 yönünde kesme alanı

Eleman major yöndeki kesme alanıdır.
Kesme alanı= 5/6 b  d

Uygunluk burulması denetimi

İşaretlendiğinde kirişlerdeki burulma kontrolü uygunluk burulması durumuna göre kontrol edilir. Td=Tcr  alınır.  İşaretlenmediğinde kiriş denge burulmasına göre kontrol edilir.

Tcr=Kesitin burulmada çatlama dayanımı

Td=Kontrolde kullanılan burulma momenti değeri

Uygunluk burulması = Eğer bir sistemde burulma momentinin bulunması denge için zorunlu değilse, bu burulma uygunluk burulmasıdır.

Seçenek işaretli değilse kirişlerdeki burulma kontrolü denge burulması durumuna göre kontrol edilir. Td=Tdhesap

Td=Kontrolde kullanılan burulma momenti değeri

Tdhesap=Analiz sonrasında bulunan en büyük tasarım burulma momenti

Denge burulması=Yapı elemanı ve sistemi dengeyi sağlamak için burulma momentine gereksinimi varsa, burulma denge burulmasıdır.

Bu kiriş konsol döşemeyi taşıyor

Kiriş konsol bir döşemenin mesneti ise bu seçenek işaretlenebilir. Aksi durumda işaretlenmemelidir.

Bu kiriş bağ kirişidir

Seçenek işaretlenirse, iki perde arasında kalan kirişlerin uzunluk/yükseklik oranı ne olursa olsun,TBDY 2018 Madde 4.5.4'deki bağlılık derecesi kontrolünün otomatik uygulanmasını sağlar. Eğer seçenek işaretlenmezse, iki perde arasında kalan, uzunluk ve yükselik oranı 5'den küçük olan (l/h ≤5) kirişlerde program, otomatik olarak bağlılık derecesi kontrolünü uygular. Deprem yönetmeliği genel raporunda bağ kirişlik derecesi başlığı altında bu kirişleri görebilirsiniz. Ayrıca TBDY 2018 Madde 7.6.8'e göre çapraz donatı tasarımı yapılıp yapılamayacağı da bu seçeneğe bağlıdır. "Çapraz donatı" uygulanması için çapraz donatı seçeneğinin de işaretlenmesi gerekir.

Yükler Duvar Yükü

Listeden uygun duvar yükünü seçebilirsiniz. Listedeki duvar yükleri yük kütüphanesinde tanımlanmış yüklerdir. Bu değerlerden farklı bir değeri duvar yükü olarak belirtmek isterseniz, listeden kullanıcı tanımlı satırını seçip açılan diyalogdan uygun değeri girebilirsiniz. Ayrıca yük kütüphanesine kendinizde yeni duvar yükleri ekleyebilirsiniz.

Duvar yüksekliği

Kiriş üzerinde dikkate alınmasını istediğiniz duvar yüksekliğini giriniz.

Otomatik duvar yüksekliği

Bu satır işaretli ise kiriş üzerinde  dikkate alınacak duvar yüksekliği program tarafından otomatik hesaplanır.

Duvar yüksekliği= Kat yüksekliği - Üst katın kiriş yüksekliği

Not: Kiriş üzerinde duvar tanımlanması durumunda duvar ayarlarında bir duvar yükü tanımlanması gerekir.

TBDY 2018 Sekmesi

Özellikler

Düşey deprem etkileri için tasarım spektrumunu kullan

İşaretlenmesi halinde TBDY 2018 Madde 4.4.3.1’de belirtilen referans maddelerine göre düşey elastik ivme spektrumu dikkate alınarak seçilen elemanlarda uygulanır. Bu etkiler Ez(R) kombinasyonu olarak görünür.

İşaretlenmediğinde TBDY Madde 4.4.3.2’de belirtilen esaslara göre düşey deprem etkisi Ez(G)=2/3*SDS*G formülünden hesaplanır ve bu etkiler Ez(G) kombinasyonu olarak görünür.

Sıcaklık Parametreleri Sekmesi

Açıklamalar

Tanımlı sıcaklık parametreleri

İşaretlendiğinde eleman bazında T1 ve T2 sıcaklık yüklemelerini aktif hale getirir.

Sıcaklık farkı (T1)

T1 yüklemesinin sıcaklık farkı verilir.

Sıcaklık farkı (T2)

T2 yüklemesinin sıcaklık farkı verilir.

Rijitlik azaltma faktörleri

İlgili eleman için sıcaklık hesabında kulllanılacak rijitlik azaltma faktörünü verilir.

Rijitlik Azaltması Sekmesi

Bu sekme, sadece kirişler seçilip Obje Özellikleri ile kolon ayarları açıldığında görünür. Bu sekmede kiriş rijitllikleri, deprem, düşey, rüzgar ve toprak itkisi yüklemeleri için ayrı ayrı belirli bir çapan değeriyle azaltılabilir. Rijitlik azaltması,  eleman elastisite modülü ya da atalet momenti bazında seçenekli olarak uygulanabilir.

Seçenekler

Kolon rijitllikleri, deprem, düşey, rüzgar ve toprak itkisi yüklemeleri için ayrı ayrı belirli bir çapan değeriyle azaltılabilir. Rijitlik azaltması,  eleman elastisite modülü ya da atalet momenti bazında seçenekli olarak uygulanabilir.

E = AzaltmaFaktörü *E veya

I = AzaltmaFaktörü * I olarak uygulanır.

Performans Analizi Sekmesi

Özellikler

Donatı korozyonu çarpanı

Yapı performans analizinde kullanılan bir orandır. Bu satıra yazılan oranla, deprem yönetmeliğinde belirtilen korozyon şartlarına maruz kalmış mevcut yapılarda, donatılarda oluşan yıpranma, yapının performans hesabında dikkate alınabilir. Bu satırda tanımlanan değer, elemanları mevcut donatı alanlarıyla çarpılır ve çarpım sonucunda bulunan değer donatı alanı olarak dikkate alınır. YeniAlan=çarpan*MevcutAlan

Yetersiz kenetlenme boyu akma gerilmesi çarpanı

Elemanların çelik akma gerilmesini azaltmak için kullanılır. Bu satıra girilen değer, elemanın çelik akma değeri ile çarpılır. YeniÇelikAkmaDeğeri=çarpan*MevcutÇelikAkmaDeğeri

Etriye sıklaştırması var

Mevcut yapıya ait kolonun alt ve üst ucunda etriye sıklaştırması varsa bu seçenek işaretlenir. Bu seçenek işaretlendiğinde kolonlarda sargılı beton davranışı olduğu kabulü yapılır. Mevcut kolonun sıklaştırma bölgesindeki etriyelerin kanca açısının tanımlanması için 90˚ veya 135˚ kancalı seçeneklerinden biri işaretlenmelidir.

Lifli polimer güçlendirmesi kullan

Lifli polimer ile güçlendirilecek kolonlarda Lifli polimer özellikleri bu seçenek işaretlenerek yapılır. Lifli Polimer Kütüphanesi 'nde tanımlanmış olan lifli polimerlerden bir tanesi ve sargı sayısı seçilerek güçlendirme yapılır.

Donatılar Sekmesi

Özellikler

Donatıları sol uçta kıvır

Kiriş sürekli değilse donatılar ilgili mesnette gönye yapılarak çizilirler.  Kiriş sürekli ise donatılar da sürekli çizilirler. Bu seçenek kiriş sürekli olsa bile donatılarda gönye yapılmasını sağlar. Donatılar sol kolon mesnetinde kolon içine kıvrılırlar.

Sağ uçta kirişi sürekli kabul et

Kiriş sürekli ise, sürekli kirişler otomatik olarak aynı sürekli olurlar ve bu seçenek otomatik olarak işaretlidir. Eğer seçenek iptal edilirse, iptal edilen kiriş sürekli çizilmez sağ uçta komşu kirişten kopartılır. Örneğin 2 açıklıklı sürekli kiriş sistemi düşünelim. Normalde 1. açıklık için "sağ uçta kirişi sürekli kabul et" seçeneği işaretlidir. Eğer işaret kaldırılırsa, 1. ve 2. kirişler ayrı parçalar olarak çizilirler.

Üst donatıları sağ uçta komşu kiriş ile sürekli çiz

Sürekli kirişlerde üst donatılar mümkün olduğunda 12 metre koşulunu sağlayacak şekilde tek parça düzenlenir. Bu seçenek işaretli değilse üst donatılar, mesnette kesilerek yerleştirilir.

Donatıları sağ uçta kıvır

Kiriş sürekli değilse donatılar ilgili mesnette gönye yapılarak çizilirler.  Kiriş sürekli ise donatılar da sürekli çizilirler. Bu seçenek kiriş sürekli olsa bile donatılarda gönye yapılmasını sağlar. Donatılar sağ kolon mesnetinde kolon içine kıvrılırlar.

Sağ uçta kısmi donatı geçişi

Sürekli ama genişlikleri farklı kirişler için konulmuş bu seçenek, donatıların belirli bir oranının diğer kirişe geçip geçmeyeceğini düzenler. Genişlikleri farklı sürekli iki kirişte, bu seçenek işaretlenirse, kiriş genişliklerinin bölümünden bulunan oran kadar bir oran dikkate alınarak donatı geçişi düzenlenir. Örneğin 1.kiriş 50, 2. kiriş 25 cm genişliklerinde olsun. 25/50=0.5 oranı bulunur. Donatı adetleri, örneğin düz donatı adedi 4 olsun. 2 adet donatı kısmi geçiş yapacak 2 adet donatı ise gönye ile kesilecektir.

Alt donatıları sağ uçta komşu kiriş ile sürekli çiz

Sürekli kirişlerde düz donatılar mümkün olduğunda 12 metre koşulunu sağlayacak şekilde tek parça düzenlenir. Kısacası alt mesnette ek yapılmadan geçilir. Bu seçenek işaretli değilse düz donatılar, mesnette kesilerek yerleştirilir.

Sol mesnet tanımı, Sağ mesnet tanımı

Bir kiriş birden fazla panelin birleşim noktasına mesnetleniyorsa, çizimlerde hangi panelin bu kirişin mesnedi olarak çizileceği bu kutucuklardan belirlenir. Kutucuğa uygun olan panelin ismi yazılır.

Çapraz donatı kullan

Rijit perdeler arasında kalan bağ kirişlerinin donatılandırılmasına yönelik seçenektir. Seçenek işaretlendiğinde TBDY 2018 Madde 7.6.8.2'de verilen donatılandırma şekli uygulanır.

Pilyesiz dizayn

Seçenek işaretlenirse kirişlerde pilye dizaynı yapılmaz. Üst ve alt düz donatılandırma ile kiriş donatılandırılır.

Çift pilye

Kirişte çift pilye kırılması isteniyorsa bu seçenek tıklanarak işaretlenmelidir.

Pilye açısı

Kiriş pilyesinin kaç derece ile kırılacağı girilir. Pilye, kolon yüzünden moment sıfır noktasına kadar getirilir ve buraya yazan değer kadar kırılır.

Pilye/Toplam min

Kirişte, açıklıktaki toplam donatı alanının minimum yüzde kaçının pilye olarak düzenleneceğini belirler. Bu değer, donatı seçiminde tanımlanabilinen düz ve pilye çapları ile analiz ayarlarında tanımlanabilinen "iki donatı arasındaki minimum mesafe" , "donatı marjı" ve "Donatı seçimine izin verilen kombinasyon aralığı" ile beraber kullanılır.

Pilye/Toplam max

Kirişte, açıklıktaki toplam donatı alanının maksimum yüzde kaçının pilye olarak düzenleneceğini belirler. Bu değer, donatı seçiminde tanımlanabilinen düz ve pilye çapları ile analiz ayarlarında tanımlanabilinen "iki donatı arasındaki minimum mesafe", "donatı marjı" ve "Donatı seçimine izin verilen kombinasyon aralığı" ile beraber kullanılır.

Çift etriye

Kirişe çift kiriş parametrelerinde tanımlanabilen etriye şartı dışında çift etriye isteniyorsa tıklanarak işaretlenir.

Komple sıklaştırma

Kirişlerde etriye sıklaştırması deprem yönetmeliği koşullarına göre yapılır. Yönetmeliğe göre sıklaştırma bölgesi, kolon yüzünden itibaren kiriş derinliğinin 2 katı kadar bir mesafede oluşturulur. Bu seçenek işaretli ise, yönetmelik koşullarına ve kiriş uzunluğuna bakılmaksızın kirişte komple etriye sıklaştırılması yapılır.

Çatlamış Kesit/Sehim Sekmesi

Özellikler

TBDY 3.2.3 maddesini uygula(Perdelere kendi düzeminde bağlanan kirişlerde otomatik rijitlik azaltması)

TBDY 2007 göre hesap yapıldığında TBDY Madde 3.2.3 “taşıyıcı sistem hesabında kullanılacak kesit rijitlikleri Bölüm 2'de verilen  yöntemlerle yapılacak taşıyıcı  sistem  hesabında  çatlamamış kesite ait kesit rijitlikleri kullanılacaktır. Ancak, kendi düzlemleri içindeki perdelere saplanan kirişlerde ve bağ kirişli (boşluklu) perdelerin bağ kirişlerinde çatlamış kesite ait değerler kullanılabilir. “ koşuluna istinaden perdenin kendi düzleminde her iki taraftan bağlanan kirişlerde bu seçenek aktif hale getirilirse, kirişin atalet momenti %50 oranında otomatik olarak azaltılır.

TS500 çatlak sınırları

Kiriş elemanlarının çatlak kontrolü için hangi üst sınırın dikkate alınacağı ilgili seçenek işaretlenerek belirlenir. Üst sınır değerleri TS500’de belirtilen değerlerdir.

Sehim kontrol sınırları

Sehim kontrolü üst sınır değerleri bu seçeneklerden belirlenir. Sabit değerler TS500'den alınmıştır ayrıca bunların dışında kendinizde sınır değer belirleyebilirsiniz. "Sehim denetle" seçeneği işaretlenirse, "sehim şartı sehim denetimi gerektirmeyen yükseklik koşulu sağlansa" da  kirişlerde ani ve zamana bağlı sehim denetimi yapılır.

Serbestlikler Sekmesi

Özellikler

Dikkate alınacak uç serbestlikler

Bu sekme, sadece kirişler seçilip Obje Özellikleri ile ayarları çağrıldığında görünür. Kiriş sol ve sağ uçlarındaki serbestlik/ankastrelik durumunu değiştirmek için kullanılabilir. Yönetmeliğe uygun tasarım için normal durumlarda müdahale etme gereği olmayan bu parametrelere, gereksinim duyduğunuzda ilgili yöndeki seçeneği işaretleyerek değiştirebilirsiniz. i, elemanın sol ucu, j elemanın sağ ucudur. Yay değeri büyüdükçe ilgili uç daha az deplasman yapacaktır. Değiştirmek isteğiniz parametrenin uygun eksendeki değerlerine müdahale edebilirisiniz.

Yapı Bileşenleri

Yapı Bileşenleri Ekle: Detaylı yapı bileşenleri metrajı için tanımlanan yapı malzemelerini objeye atar.

  • Yapı Bileşeni Ekle butonunu tıklayın.

  • Bileşen Seçimi diyalogu açılacaktır.

  • Bu diyalogda sol tarafta bulunan listeden malzeme ile ilgili klasörü tıklayın. Kullanmak istediğiniz malzemeyi seçin.

  • Sağ tarafta bulunan parametreleri ayarlayın.

  • Tamam butonu tıklayın. “Bileşen Seçimi” diyaloğu kapanacaktır. Yapı Bileşenleri sekmesinde malzemeye ait özet bir satır görünecektir. Bir objeye birden fazla malzeme ataması yapılabilir.

Bileşen seçimi diyalogunda bulunan parametreler şunlardır:

Bileşen seçimi diyaloğu kullanım bölümünde bulunan parametreler şunlardır:

Değişiklik yok: Söz konusu obje için atanacak malzemenin miktarı, daha önce malzeme tanımında belirlendiği büyüklükte kullanılması istendiği zaman işaretlenir.

Yüzde oranı: Bu satır, daha önce malzeme tanımında belirlenen miktarın, aynı diyalogda bulunan “Değer 1” satırında girilen değer kadar yüzdesi ile kullanılmak istendiği zaman işaretlenir. Örneğin, malzeme miktarı 70 ise, “Değer 1” satırında 40 yazıyorsa, malzeme miktarı %40’ı kadar kullanılacak demektir.

Yeni tanımlı: Bu satır, daha önce malzeme tanımında belirlenen miktarın yerine aynı diyalogda bulunan “Değer 1” satırında girilen miktarın kullanılması için işaretlenir.

Çarpan: Bu satır, daha önce malzeme tanımında belirlenen miktar ile aynı diyalogda bulunan “Değer 1” satırında girilen değerin çarpımın sonucunda bulunan değerin miktar olarak kullanılması için işaretlenir.

Kesirli: Bu satır, daha önce malzeme tanımında belirlenen miktarın aynı diyalogda bulunan “Değer 1” ve “Değer 2” satırlarında girilen değerlerin oluşturduğu kesir değeri kadar kullanılması için işaretlenir. “Değer 1” pay “Değer 2” paydadır.

Oranla: Malzemenin hangi ölçeğe -alana, çevreye, uzunluğa vs.-, bölgeye -yan alan, üst, kenar vs.- oranlanacağı belirlenir. Oranla liste kutusunun içeriği işlem yapılan objeye ve malzemenin ölçüsüne göre otomatik belirlenir. Örneğin kolon için işlem yapılıyorsa farklı bir liste, kütüphane için işlem yapılıyorsa farklı bir liste, hacim ise farklı bir liste, alan ise farklı bir liste oluşacaktır.

Oranla listesinde kiriş objesi ve malzeme ölçüsüne göre beliren satırlar şunlardır.

Kiriş

Ölçü

Listede çıkan

Açıklama

Sabit

Bağımsız

Kullanılan sabit ölçü, miktar olarak aynen kullanılacak demektir.

Uzunluk

Bağımsız

Malzeme tanımlanırken bulunan uzunluk ölçüsü, uzunluk değeri olarak aynen kullanılacak demektir.

Ön uzunluk

Malzeme tanımlanırken bulunan uzunluk ölçüsü ile kiriş bakış yönüne göre ön tarafının uzunluğu  çarpılarak, malzemenin uzunluğu bulunacak  demektir.

Arka uzunluk

Malzeme tanımlanırken bulunan uzunluk ölçüsü ile kiriş bakış yönüne göre arka tarafının uzunluğu  çarpılarak, malzemenin uzunluğu bulunacak  demektir.

Ortalama uzunluk

Malzeme tanımlanırken bulunan uzunluk ölçüsü ile kirişin ön ve arka yüzlerin uzunluğundan bulunan  ortalama uzunluk değeri çarpılarak, malzemenin uzunluğu bulunacak  demektir.

Ortalama yükseklik

Malzeme tanımlanırken bulunan uzunluk ölçüsü ile kirişin sol ve sağ uçlarının yüksekliğinin ortalaması alınarak bulunan uzunluk değeri çarpılarak, malzemenin uzunluğu bulunacak  demektir.

Kalınlık

Malzeme tanımlanırken bulunan uzunluk ölçüsü ile kiriş kalınlığı çarpılarak, malzemenin uzunluğu bulunacak  demektir.

Alan

Bağımsız

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü miktar olarak aynen kullanılacak demektir.

Ön alan

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile, kirişin bakış yönüne göre  ön tarafta kalan yüzeyin alanı çarpılarak bulunacak değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Arka alan

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile, kirişin bakış yönüne göre  arka tarafta kalan yüzeyin alanı ile çarpılarak bulunacak değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Ön ve arka alan

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile kirişin ön ve arka alanlarının toplamı çarpılarak bulunan değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Başlangıç alanı

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile kirişin bakış yönüne göre  sol tarafda kalan yüzeyin alanı çarpılarak bulunacak değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Bitiş alanı

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile kirişin bakış yönüne göre  sağ tarafda kalan yüzeyin alanı çarpılarak bulunacak değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Başlangıç ve bitiş alanı

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile kirişin sol ve sağ tarafta kalan yüzey alanlarının toplamı çarpılarak bulunan değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Üst alan

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile, kirişin üstünde kalan yüzeyin alanı çarpılarak bulunacak değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Alt alan

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile, kirişin altında kalan yüzeyin alanı çarpılarak bulunacak değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Üst ve alt alan

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile kirişin üst ve alt tarafında kalan yüzey alanlarının toplamı çarpılarak bulunan değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Yan alan

Malzeme tanımlanırken bulunan alan ölçüsü ile, kirişin yanlarında kalan yüzeylerin her biri çarpılarak bulunan toplam değer, malzeme alanı olarak kullanılacak demektir.

Hacim

Bağımsız

Malzeme tanımlanırken bulunan hacim ölçüsü, hacim değeri olarak aynen kullanılacak demektir.

Hacim

Malzeme tanımlanırken bulunan hacim ölçüsü ile kiriş hacmi çarpılarak kullanılacak demektir.

Sayı

Bağımsız

Malzeme tanımlanırken bulunan sayı ölçüsü, malzeme sayısı olarak aynen kullanılacak demektir.

Sayı

Malzeme tanımlanırken bulunan sayı ölçüsü, malzeme sayısı olarak aynen kullanılacak demektir.