SİMGELER

EKO = Etki/Kapasite oranı
Ra = Deprem Yükü Azaltma Katsayısı
βv = Perdede kesme kuvveti dinamik büyütme katsayısı
fck = Beton karakteristik silindir basınç dayanımı
Ve = Kolon, kiriş ve perdede esas alınan tasarım kesme kuvveti
Vkol = Düğüm noktasının üstünde ve altında Bölüm 4 ’e göre hesaplanan kolon kesme kuvvetlerinin küçük olanı


TBDY Bölüm 15.5.2. Betonarme Binaların Yapı Elemanlarında Hasar Türlerinin Belirlenmesi

15.5.2.1 – Aşağıdaki hesap yöntemlerinin betonarme sistemler için uygulama sınırlarının belirlenmesinde, kiriş, kolon ve perde elemanlarının kesitlerinin eğilme etki/kapasite oranları (EKO) olarak ifade edilen sayısal değerler kullanılacaktır.

15.5.2.2 – Betonarme elemanlar, kırılma türü eğilme ise “sünek”, kesme ise “gevrek” olarak sınıflandırılırlar.

(a) Kolon, kiriş ve perdelerin sünek eleman olarak sayılabilmeleri için bu elemanların kritik kesitlerinde eğilme kapasitesi ile uyumlu olarak hesaplanan kesme kuvveti Ve ’nin, 15.2 ’de tanımlanan bilgi düzeyi ile uyumlu mevcut malzeme dayanımı değerleri kullanılarak Denk.(7.10) ’da verilen sınırları sağlaması gereklidir. Ve ’nin hesabı kolonlar için 7.3.7 ’ye, kirişler için 7.4.5 ’e ve perdeler için 7.6.6 ’ya göre yapılacak, ancak Denk.(7.16) ’da βv=1 alınacaktır. Kolon, kiriş ve perdelerde Ve ’nin hesabında pekleşmeli taşıma gücü momentleri yerine taşıma gücü momentleri kullanılacaktır. Düşey yükler ile birlikte Ra =1 alınarak depremden hesaplanan toplam kesme kuvvetinin Ve ’den küçük olması durumunda Ve yerine bu kesme kuvveti kullanılacaktır.

(b) Yukarıda (a) ’da verilen sünek eleman koşullarını sağlamayan betonarme elemanlar, gevrek olarak hasar gören elemanlar olarak tanımlanacaktır.

15.5.2.3 – Sünek kiriş, kolon ve perde kesitlerinin etki/kapasite oranı (EKO), düşey yükler ve deprem etkisi altında Ra =1 alınarak hesaplanan toplam kesit momentinin kesit moment kapasitesine bölünmesi ile elde edilir. EKO hesabında uygulanan deprem kuvvetinin yönü dikkate alınacaktır. Kolon ve perde kesitlerinin eğilme momenti kapasitelerine karşılık gelen eksenel kuvvetler, düşey yükler ve Ra = 4 alınarak hesaplanan deprem yüklerinin ortak etkisi altında hesaplanacaktır.

15.5.2.4 – Güçlendirilmiş bölme duvarlarının etki/kapasite oranı, deprem etkisi altında hesaplanan kesme kuvvetinin kesme kuvveti dayanımına oranıdır. Köşegen çubuklar ile modellenen güçlendirilmiş bölme duvarlarında oluşan kesme kuvvetleri, çubuğun eksenel kuvvetinin yatay bileşeni olarak gözönüne alınacaktır.

15.5.2.5 – Betonarme kolon-kiriş birleşimlerinde tüm sınır durumları için birleşime etki eden ve Denk (7.11) ’den hesaplanacak kesme kuvvetlerinin 7.5.2.2 ’de verilen kesme dayanımlarını aşmaması gerekir. Ancak Denk.(7.11) ’de Vkol yerine 7.3.7 ’ye göre pekleşmeyi gözönüne almadan hesaplanan Ve kullanılacak, Denk (7.12) veya Denk.(7.13) ’deki dayanım hesabında ise fck yerine 15.2 ’de tanımlanan bilgi düzeyine göre belirlenen mevcut beton dayanımı kullanılacaktır. Birleşim kesme kuvveti talebinin kesme kuvveti dayanımını aşması durumunda, kolon-kiriş birleşim bölgesi gevrek olarak hasar gören eleman olarak tanımlanacaktır.