TBDY Bölüm 5.3.1 Yığılı Plastik Davranış Modeli

5.3.1.1 Çerçeve (çubuk) sonlu elemanları olarak modellenebilen kolon, kiriş ve 4.5.3.8 ’de verilen geometrik koşulu sağlayan betonarme perdelerde, doğrusal olmayan davranış modeli olarak Yığılı Plastik Davranış (Plastik Mafsal) Modeli kullanılabilir.

5.3.1.2Yığılı Plastik Davranış Modeli ’nde iç kuvvetlerin plastik kapasitelerine eriştiği sonlu uzunluktaki bölgeler boyunca, plastik şekildeğiştirmelerin düzgün yayılı biçimde oluştuğu varsayılmaktadır. Plastik mafsal boyu olarak adlandırılan plastik şekildeğiştirme bölgesi ’nin uzunluğu (Lp), çalışan doğrultudaki kesit boyutu (h) ’nin yarısına eşit alınacaktır (Lp = 0.5h).

5.3.1.3 – Sadece eksenel kuvvet altında plastik şekildeğiştirme yapan elemanların plastik şekildeğiştirme bölgelerinin uzunluğu, ilgili elemanın serbest boyuna eşit alınacaktır.

5.3.1.4 – Yığılı plastik şekildeğiştirmeyi temsil eden plastik mafsal ’ın, teorik olarak 5.3.1.2 ’de belirtilen plastik şekildeğiştirme bölgesi ’nin ortasına yerleştirilmesi gerekir. Ancak pratik uygulamalarda kiriş ve kolonlar için 5.4.2.3 ’te, perdeler için ise 5.4.3.1 ’de belirtilen yaklaşık idealleştirmelere izin verilebilir.

5.3.1.5 – Betonarme plastik mafsal kesitlerinin etkin akma momentleri’nin tanımlanmasına ilişkin koşullar aşağıda (a), (b), (c) ’de verilmiştir:

(a) Malzeme dayanımları 5.4.1.5 ’e göre alınacaktır.

(b) Etkin akma momentinin hesabında betonun basınç birim şekildeğiştirmesi 0.0035, donatı çeliğinin birim şekildeğiştirmesi ise 0.01 alınabilir.

(c) Etkin akma momentinin hesabında düşey yüklerden meydana gelen eksenel kuvvetler dikkate alınacaktır.

5.3.1.6 – Betonarme ve çelik kesitlerin iki doğrulu iç kuvvet-plastik şekildeğiştirme bağıntılarında pekleşme etkisi (plastik dönme artışına bağlı olarak plastik momentin artışı) terk edilebilir.

5.3.1.75.6 ve 5.7 ’ye göre zaman tanım alanında yapılacak doğrusal olmayan deprem hesabında çevrimsel davranış modeli olarak, çelik taşıyıcı sistemler için elasto-plastik standart çevrim modeli, betonarme taşıyıcı sistemler için ise önceki maksimuma yönelimli model veya, çevrim içi rijitlik azalmasına olanak sağlamak üzere, ondan türetilmiş modeller kullanılabilir.

TBDY Madde 5.4.1.5 - Şekildeğiştirmeye göre değerlendirme ve tasarıma esas modellemelerde aşağıda (a) ve (b) ’de verilen malzeme dayanımları esas alınacaktır:

(a) Mevcut binaların şekildeğiştirmeye göre değerlendirilmesinde beton ve donatı çeliğinin Bölüm 15 ’te tanımlanan mevcut dayanımları esas alınacaktır.

(b) Yeni yapılacak binaların şekildeğiştirmeye göre değerlendirilme ve tasarımında beton ve donatı çeliği ile yapı çeliğinin Tablo 5.1 ’de tanımlanan beklenen (ortalama) dayanımları esas alınacaktır. Tabloda fce ve fck betonun ortalama ve karakteristik basınç dayanımlarını, fye ve fyk ise çeliğin ortalama ve karakteristik akma dayanımlarını göstermektedir.